The Bawa Muhaiyaddeen Fellowship
Online Library
Islam'in Bes Sarti
Turkish translation of Five Pillars of Islam from Hajj: The Inner Journey. Translated in Turkey by Mehmet Demirkaya. Hajj: The Inner Journey adli kitapçigin Türkçesidir.
SORU: Hacca simdi mi gideyim, yoksa ihtiyarladigimda mi, karar veremiyorum?
BAWA MUHAIYADDEEN: Hacca niyet etmen güzel. Islam'da bes sart vardir. Iman ve Islam bes sart ile alti ilkeden olusur. 1 Hac en son farzdir.
Haccin hâli ölüm hâlidir. Haccini bu hâlde yapman gerekir. Sadece "haci" unvanini kazanmak için hacca gidilmez. Allahu Teala bu farzlari Muhammed Mustafa (S.A.V.)'ya vahyetmistir. Allah'in üç nehri vardir: Elif , lam , mim . 2 Allah Resul (S.A.V.)'una bu üç irmaktan rahmetini yagdirmistir. Bu rahmette asil önem bes sarta verilmistir.
Ilk sart Allah'a inanmak ve iman etmektir. Seksiz süphesiz, kuskudan uzak, hased etmeden Allah'i bilmek ve kabul etmektir. Allah'in esi-benzeri olmadigini, O'nun Bir oldugunu kabul etmektir. O'nun benzeri bir ilah yoktur. Sadece O Rabb'dir. Bunu kesin olarak bilmelisin. Allah'i kabul etmelisin.
Ikinci sart Allah'in böyle bir Yaratan oldugunu kabul ettikten sonra iman ve yumusak bir kalple O'na ibadet etmeli, O'nu tesbih etmelisin. Allah'tan baska ibadete layik kimse yoktur. Kalbimizi O'na yöneltmeliyiz. Tek zenginligimiz ve rahmetimizin sadece Allah oldugunu kabul etmeliyiz. Bizim cennetimiz (firdevs) sadece Allah'tir. O bütün alemlere Merhametli, Rahmetenlül Alemin'dir . Üç alemin de zenginligi O'dur. Evvel'in, dünyanin ve ahiretin zenginligi O'dur. Kesin bir imanla Allah'a inanmali ve ibadet etmeliyiz. Bunlar Iman ve Islam'in ilk iki sartidir. Ilki kesin bir imanla Allah'a inanmak, ikincisi de O'na ibadet etmek, O'nu tespih etmektir.
Üçüncü farz zekattir. Tek zenginlik sadece Allah'tir. Buna göre O'ndan baska hiçbir zenginligimizin olmadigini kabul etmeliyiz. Iman ve Islam'da tek zenginligimiz Allah'tir. Sadece O'na tevekkül etmeliyiz. Ne olursa olsun, neyle karsilasirsa karsilassin böyle bir iman hâline sahip kimse her zaman sabirli olur. Sabir Iman ve Islam'a giristir. Ikincisi böyle bir kimsede sükür de vardir. Üçüncüsü hangi nimet gelirse gelsin bu kimse razi olur ve "Elhamdülillah" diyerek Allah'a sükreder. Sadece kus sütü eksik bir sofrada da olsa, bir bardak su da olsa "Elhamdülillah. Biz Sana inaniriz" der. Dördüncüsü biraz sonra neyle karsilasacak olursa olsun bilmese de "Teveküllallah. Allahim bu Senin ellerindedir" diyerek Allah'a teslim olur.
Ne gelirse gelsin "Elhamdülillah. Allah'a sükürler olsun. Bu bize yeter" deriz. Bir sonraki an diri ya da ölü olabiliriz, ama ne olursa olsun "Tevekülallah" diyerek Allah'a teslim oluruz. Bu Iman ve Islam'a baslangiçtir. Bu hâle ulasir ve tek zenginligimizin Allah oldugunu görürsek, o zaman bu isleri yapanin O oldugunu, her seyin O'ndan gelip O'na gittigini görürüz. Hayir ve ser Allah'a tevekküldedir. Zât ve sifat Allah'in hükmündedir. Zât rahmet, sifat ise yaratilmislardir. Yediklerimizin helal ya da haram olup olmadiklarini bilmeliyiz. Izin verilen sey helal, yasaklanan sey haramdir. Bunu anladigimiz zaman hâliniz Iman ve Islam olur.
Iman Islam'dir. Eger iman yoksa Islam da olmaz. Hepimiz Adem (A.S.)'in çocuklariyiz. Herkes Islam'dadir. Allah insanlari elif , lam , mim dahil olmak üzere 28 harf ile yaratmistir. 3 Buna göre her sey Islam'dadir. Allah hayati temiz, saf yaratmistir. Allah'i süpheden uzak fark eden, sadece O'na inanan ve O'na ibadet eden Iman ve Islam'dadir. Iman'i olmayanin Islam'i da olmaz. Bunu anlamaliyiz.
Allahu Teala elif , lam ve mim irmaklariyla bunu Muhammed Mustafa (S.A.V.)'ya vahyetmistir. Elif olan Allah'in sesi duyulur. Elif , lam ve mim noktalar, isaretler sayesinde çesitli sesler verirler. Eger nokta harfin üzerindeyse baska bir ses, harfin altindaysa baska bir ses verir. Arapça'daki bu yedi nokta, isaret farkli sesler üretir. Harflerin tek basina sesleri yoktur. Sesi bizim vermemiz gerekir. Kur'an sesler olmadan varolur. Sesi biz veririz. Iman ve irfanin bu sesi vermesi lazimdir. Iste o zaman Allah'in sesi duyulabilir. Bizim bu sesi verdigimiz zaman duyulur. Yoksa sessizdir ( ümmi ). Sadece orada durur. Bunu anlamamiz lazim. Yedi tane alet vardir. Bunlar bilincin yedi düzeyidir, hâlidir: hissetme, uyaniklik (farkinda olma), akil (muhakeme), zeka (ince fikirlilik), Kutb'un irfani olan ilahi tahlili irfan ve lam, Nur, Nuru Muhammedi olan ilahi nur irfanidir. Bu yedisiyle irfanin sesini vermelisiniz. O zaman Allah isitir. Bu Ümmül Kur'an'dir. Yani insanin içindeki Kur'an'dir. Insan Kur'an'dir. Bu ise Fatiha Suresi'dir. 4 Elhamdülillah. Allah'a sükürler olsun. Bunu anla.
Bu aletlerle sesi verdigimizde Allahu Teala bizi isitir, dinler, bizimle konusur ve bize rahmetini verir. Ama bunu bizler anlamadigimiz için Muhammed Mustafa (S.A.V.) Miraç'ta bizlere olan merhametinden dolayi Allah'tan elli bir vakit namazi bes vakite indirip insanlara kolaylastirmasini istemistir. Bunlar farzdir ve önemlidir.
Ilk namaz sabah namazidir. Bu namazla bizdeki toprak unsurunu, bir avuç topragi anlamaliyiz. Onu öldürerek, özünü alarak bu unsuru anlamaliyiz. Daha sonra ögle namazi gelir. Bu namazla ates unsurunu anlamali ve onu öldürmeliyiz. Öfke, kibir, benim-senin sahiplenmesi ve 'Ben-Sen' sifatlarinin dahil oldugu seytan unsuru budur. Üçüncü vakit ikindi namazidir. Bu da su unsurudur. Yaratilmislik, sehvet, kin, hirs, kiskançlik, cimrilik, hosgörüsüzlük, taassup ve gururla ilgilidir. Bunlarin hepsi yaratilmislikla baglantilidir. Bu baglardan kurtulmaliyiz. Ikindi vakti budur.
Daha sonra aksam gelir. Bu gündüz-gece, yaslilik ve ölümün öldürülmesi zamanidir. Besincisi yatsi namazidir. Hayat ve ölüm demektir. Bu aleme, doguma ve karanliga olan baglarimizi öldürmeliyiz. Bu ölümlerle öldükten sonra ruhlar aleminde Allah ile bir oluruz.
Yukarida anlattigimiz hâlin ötesi tasavvuf alemi ya da ilahi ilimdir. Bu hâldeyken vakit yoktur, gece ve gündüz yoktur. Tasavvufta insan konusmadan konusur, ibadet etmeden ibadet eder, uyumadan uyur, yemeden yer, ölmeden ölür. Böyle birisi daima Allah'i tesbih eder, belirli ibadet saatleri yoktur. Bir günde 43242 defa Allah'a rükû ve secde yapar. 5 Bu tasavvuf hâlidir. Bes vakit namaz vardir. Bir de altincisi var. Allah'in tesbihinde ölmek demektir. Bu tasavvuftur. Bu hâldeki birine dünya haramdir. Dünyadaki her sey haramdir, sadece Allah helaldir. Bunlar Iman ve Islam'in önemli iç manalaridir.
Bunlari anlamadigimiz için topraga, altina, zenginlige ve kadina olan isteklerimize sariliriz. Yedi Tamuya (nefsi emmareye) siki sikiya bagli kaliriz. Allahu Teala günesi, ayi, topragi, suyu, havayi ve atesi hepimiz için ortak olarak yaratmistir. Allah yarattigi her varlik için bir yer saglamistir. Agaçlarda yasayanlar için agaçlarda yer saglar. Oyuklarda yasayanlara oyuklarda bir yer saglar. Topragin altinda yasayanlar için topragin altinda bir yer saglar. Karinca yuvalarinda yasayanlar için karinca yuvalari saglar. Ormanda yasayanlar için bir yer saglar. Magarada yasayanlara bir yer saglamistir. Yerdeki karincalara, kurtlara, böceklere, her mahlukata bir yer vermistir. Havada yasayanlara havada bir yer saglar. Ateste yasayanlara ateste bir yer saglar. Rabb olan Allah kendi ortak malini tüm mahlukata verir.
Tüm mahlukata özgürlük ve yasanilacak yer verilmistir. Hepsine su, hava, ates ve toprak unsurlari verilmistir. Ama insan Allah'in tüm mahlukata ortak olarak verdigi seyi zorla kendisine alir. Baskalarinin evlerine el koyar. Suyun sahibi oldugunu iddia eder. Havanin kendisinin oldugunu söyler. Günesi kendi mali yapar. Topragi kendi mali yapar. Ayin sahibi oldugunu söyler. Her varligin ortak mali olan seyleri kendi mülkü yapmaya çalisir. Tüm savaslarin ve kavgalarin nedeni budur.
Bundan dolayi Allah Resulullah (S.A.V.)'i göndermistir: "Benim Adem'imin çocuklari herkesin ortak mali olan bu seyler için kavga ediyorlar, bunun için telef oluyorlar. Allah Bir'dir. Insanoglu sadece Beni isteyebilir. Onun tek hazinesi Benim. Geriye kalan her sey herkese aittir. Herkesin ortak malidir." Insanoglunun bunu anlamasi için Allah, O'nun nuru olan 124000 peygamberi, kutuplari ve evliyalari Allah'in Bir olduguna delil olarak gönderdi. Bu 124000 peygamber arasindan 8 peygamberi seçti: Adem (A.S.), Nuh (A.S.), Ibrahim (A.S.), Musa (A.S.), Davud (A.S.), Isa (A.S.) ve Hz. Muhammed (S.A.V.). Kur'an'da 25 peygamberin adi zikredilir ve bunlarin arasindan 8 peygamberi Allah özel olarak seçmistir. Bu sekiz peygamberden en sonuncusuna Allah, "Ya Muhammed! Git ve insanogluna bu seylerin hepsinin Bana ait oldugunu söyle. Bunlar herkesin malidir. Hiç kimsenin mali degildir. Inananlara bunu Benim söyledigimi bildir" dedi. Allah Hz. Muhammed (S.A.V.)'e 6666 ayet ile sayisiz hadis vahyetmistir. Allah Resulü (S.A.V.)'ne inananlar bunlari kabul etmistir. Inananlarin içinden sadece çok azi Allah'i tek hazineleri olarak kabul edip O'ndan gayri her seyi reddetmistir. Bunu yapanlari da dünya reddetmistir. Bazilari öldürülmüs, bazilari iskence görmüs, bazilari da evlerinden uzaklastirilmistir. Allah'a siginarak evlerini arkalarinda birakmislardir.
En son olarak Allahu Teala Muhammed Mustafa (S.A.V.)'ya bu sözleri bir delil olarak verdi ve bes farzi insanlara açiklamasini söyledi. "Bu Iman ve Islam'dir. Insanlar bir tek Benim sadece Mutlak Bir oldugumu, degismeyen hazine oldugumu, esi benzeri olmayan Bir oldugumu, hiçbir seyden zarar görmeyen Bir oldugumu, asla ölmeyen Bir oldugumu, her kalbe huzur ve ihtiyacini veren Bir oldugumu, Hâlik ve Rezzak oldugumu, ruh veren ve verdigi ruhu geri çagiran Bir oldugumu, adaletle hüküm veren ve herkesin çabasina göre uygun yeri veren Bir oldugumu anlamiyorlar."
"Tüm bunlari yapan Bir Benim. Beni unuttular Ya Resulullah. Sana Rahmetenlül Alemin (Alemlere Rahmet) ismini verdim. Ya Resulüm, git ve Sana inananlara bunlari söyle. Iman ve Islam hâlinde olanlara, Beni fark edenlere dünyaya ait seyler ve hediyeler haramdir. Eger Beni fark ettiyseler bunlar onlara haramdir. Ümmetine söyle dünyanin hediyelerini kabul etmesinler. Her seyin sahibi Benim, Beni kabul edenlere bu seyler haramdir. Benim iznim olmadan Bana ait olan seyi vermek yasaktir. Sadece Ben verir ve alirim. Veren ve Alan sadece Benim." Allah böyle dedi.
Bunun farkina varmayan bizler "Imanimiz var! Biz Iman ve Islam'dayiz" deriz. Ama Allah'in sözlerini unutup topraga, altina ve kadina daha çok önem veririz. Allahu Teala Resulullah (S.A.V.)'i en son Peygamber olarak bunlari açiklamasi, bizim anlamamiz ve ona göre davranmamiz için gönderdi. Ama Resulullah (S.A.V.) ne söylediyse biz kabul etmedik, yapmadik. Hâlâ bagli kaldigimiz yanlarimiz oldu. Peygamberimiz (S.A.V.) zamaninda insanlar seytana uyuyordu, sayisiz tanri heykelleri yapip duruyorlardi. Çok sayida hayvan putlari yaptilar. Yilanlari, akrepleri, kargalari, kartallari, baliklari, kedileri, fareleri, köpekleri, tilkileri, aslanlari, kaplanlari ve seytanlari tanrilari yapmislardi. Kabe'de 330milyon putun yaninda, 48bin küçük heykeller vardi. Insanlar tüm bunlari Kabe'nin içinde tutuyor ve tapiyordu. Bu putlardan bazilari Ibrahim (A.S.), bazilari Musa (A.S.), bazilari da diger peygamberler tarafindan yok edilmisti. O zamanlarda seytan insanlarla heykellerden konusurdu. Resulullah (S.A.V.) geldikten sonra tüm bu putlarin agizlari mühürlendi. Bütün putlar ve mucizeleri paramparça edildi. Kabe'de yüzüstü yere yikildi ve paramparça oldular.
Resulullah (S.A.V.) sadece Allah'in varoldugu delilini verdi. Ama insanlar bunu dosdogru kabul etmediler. Allah bes vakit namazi emretti. Bir seylerin küçük çocuklara adim adim, basamak basamak ögretilmesi gibi insanlara da imanlarini güçlendirmek için kolay bir yol olarak bu namazlar verildi. Insanlar en azindan bunu yapabilirdi. Imani olanlar bunu anlamalidir. Bu bes vakit namaz iç manalari anlayabilmeleri için insanlara farzdir. Kesin imani olanlar iç manalari anlarlar. Onlar için Allah tek hazinedir, tek zenginliktir. Bes vakit namazla birlikte toprak, ates, su, hava ve eter (bosluk) unsurlarina olan baglarini kesmelidirler. Bu bes unsurun ölmesi gerekir. Bes vakit namazin iç (batini) anlami budur. Tasavvuf budur. Insanlar bu hâle henüz ulasamadiklarindan bes sart bunu yavas yavas fark etmelerine yardimci olmasi için gönderilmistir. Birinci sart Allah'a iman, ikincisi sadece Allah'a ibadet, üçüncüsü zekat, dördüncüsü oruç, besincisi de hacdir. Bunu anlamaliyiz.
Allah'a imanimiz varsa, Allah'i tek rahmetimiz olarak biliyorsak o zaman bizim için O'ndan baska hazine olamaz. Buna böyle iman etmeliyiz. Imani olanlarin sadece Allah'a götürebilecekleri seye sahip olmalari gerekir. Allah'a götüremeyecegimiz her sey bize haramdir, bu seyleri elimizde tutamayiz. Topragi bizimle birlikte götüremeyiz, alamayiz. Toprak topraga aittir. Suyu alamayiz, su suya aittir. Havayi ya da atesi götüremeyiz. Bunlarin hepsi haramdir. Nefsi emmaremizi götüremeyiz. Bunlar haramdir. Allah'a götürülemeyen her sey haramdir. Imani olanlar bu seylerden herhangi birini hediye olarak kabul edemezler.
Bunu tefekkür eden kimse hediye almanin ve vermenin haram oldugunu fark edecektir. Eger bir kimsenin sadece Allah'i varsa nasil bir sey alir ya da verebilir ki? O kimsenin zenginligi sadece tek olarak Allah'tir. O kimse ne alip verebilir ki? Bu ilahi ilim okyanusunda ( bahr-ul ilim ) anlamamiz gereken seylerden biridir. Bunu anlamayanlara gelince onlara oruç tutmalari emredilir. Böylece en azindan baskalarinin açligini anlayabilsinler. Oruç tutan bir kimse kendine bakmali ve açlik hâlinde nasil yorgun düstügünü, bedeninin güç ve kuvvetini, agirligini nasil kaybettigini görmelidir. Bunun farkina vararak sahip olduklarini baskalariyla paylasir. Insan en azindan bunun farkina varir ve kardeslerine yardim eder.
Daha sonra Allah insana kazandiginin en az yüzde bes ya da onunu zekat olarak diger insanlara yardim etmek için vermesini söyler. Insan bu emri de unutmustur. Kendi kazanci için çalmislardir bile. Son olarak Allah hacci besinci farz olarak emreder. Her seyini bir kenara birak, Mekke ve Medine'ye git ve ihram giy. Hanimina onun olan seyi, yani mehrini ver. Çocuklarina ne vermen gerekiyorsa ver. Fakirlere ve komsularina vereceklerini ver. Tek hazinen olarak Allah'i beraberinde al ve bu hac yolculugunu yap. Haccini yaparken ihramini giy çünkü bu hâldeyken dünya sana ölüdür.
Bu ölüm hâlinde git ve Allah'a teslim ol. O'na tevekkül et. Git ve Allah'ta öl. O'nunla yeniden dog ve O'ndan Muhammed (S.A.V.) dogar. Muhammed (S.A.V.)'in anlami Allah'in cemali ve nurudur. Bu cemali ve nuru al. Nefsini Allah'a teslim et. Allah'ta yeniden dog ve görevini O'nda tamamla. Hac budur. Iç (batini) farz budur. Eger bunu tamamlar ve bu hâlde ölürsek o zaman haccimizi yapmis oluruz. Baska türlü Mekke ve Medine'ye sadece turist gibi gitmis oluruz. Hiristiyanlar Roma'ya turist olarak giderler. Diger dinlere ait çesitli ibadet yerleri vardir ve insanlar buralara turist olarak giderler. Hacca "haci" unvanini almak için gidilmez. Bu farzi yerine getirdiginde senin için baska farz kalmaz. Hayatinda bir kere haccini yapmak zorundasin. Ölmeden önce ölmelisin, dünyada bir ölü gibi olmalisin. Hac budur. Dogru yol budur.
Insan Iman ve Islam'daki görevlerini anlamalidir. Bugün insanlarin yaptiklari hac sadece turistik bir gezidir. Insanlar " lebbeyk ... lebbeyk ..." 6 diyerek evlerinden ayrilirlar. Hacca giderler ve altin, gümüs yüzükler, kapkacak, radyo gibi esyalar alip evlerine dönerler. Geri döndüklerinde haclarini yaptiklarini düsünürler. Artik istedikleri her seyi yapabileceklerini düsünürler. Ama hac hayatta sadece bir kere yapilir! Bunu yaptiginda geriye baska yapacak ne kalir ki? Bunun yerine insanlar evlerine geri döner ve cehennem için davetiye çikarirlar. Dünyada bugün olan sey budur.
Resulullah (S.A.V.) baska bir hac yapti. Resulullah (S.A.V.)'in ve inananlarin 1400 yil önce yaptigi hac bizim anlattigimiz hacdir. Ama bugünün hacci sanki Mekke ve Medine'ye turistik bir gezi gibi. Gerçek hacci anlamak ve tam olarak yapmak önemlidir. Mekke'ye gittin, Kabe'yi tavaf ettin, orada ibadet ettin diye Allah sana cenneti mi verecek? Hayir. Bunu düsün. Mekke'de yasayan bütün develer, kediler, köpekler, orada dogan Ebu Cehil ve oglu Ikrima, 7 çocuklari cennete mi ulasti? Her seyin bir iç bir de dis anlami vardir. Dis bedendir, iç kalptir. Daha içi ise özdür (zât). Orada çok fazla basamak bulunur. Bunun içinde iman vardir. Onun içinde Nuru Muhammedi bulunur. Onun içinde bu nurun sifatlari, onun da içinde Nuru Muhammedi 'nin parlak irfani bulunur. Bu irfanda Allah'in hitabi duyulur. O'nun rahmeti buradan yayilir. Ahiret günü buradan anlasilir. Bu hâle ulasmadan ölürsek kafir olarak ölürüz. Bu hâlde ölürsek o zaman Iman ve Islam'da ölmüs oluruz. 73 grup vardir. 8 Bu en son hâle ulasan kimse mümin, hakiki inanan olarak ölür. Ulasamayanlar ise kafir olarak ölür. Ölmeden önce bunun farkina varmaliyiz. Bunu düsünmeliyiz.
Buna göre kardesim sen daha gençsin. Baskalari hacca gidiyor, eger sen de gitmek istiyorsan git ve gel. Seni durduramam. Ama söylediklerimi anlamalisin. Oldu mu? Essselamü aleyküm ve rahmetullah ve berekatühu . Allah'in rahmeti, bereketi ve selami üzerinize olsun.
11 Eylül 1980
Bes sart Islam'in bes diregini, sütununu temsil eder. Bunlar kelimeyi sahadet (" eshedü en la ilahe illallah ve eshedü enne Muhammeden abduhü ve Resuluhü " cümlesini söylemek), namaz, zekat, oruç ve hacdir.
Tasavvuf ehlinin açiklamis oldugu üzere Allah ayrica alti batini (iç) farzi vermistir: 1) Saglam bir imanla Allah'a gidersen görürsün ki bu beden gözlerinde daima Hak'i seyreden bir batini göz vardir. 2) Bu burun deliginde Hak'in güzel kokusunu duyabilen bir et parçasi vardir. 3) Bu kulakta Hak'in sesini duyabilen bir et parçasi vardir. 4) Bu dilde Hak'in ilmini ve güzelligini tadabilen ve O'nun zenginligini bilen bir et parçasi vardir. 5) Bu dilde yine bir ses vardir ki O'nunla konusur, her seyden uzak tek basina kaldiginda O'nun zikrini söyler. 6) Ve bu iç kalpte bir et parçasi vardir ki orada on sekiz bir alem, semalar, ahiret bulunur. Orada melekleri, peygamberleri ve Allah'a secde eden nurlari bulursun.
Bawa Muhaiyaddeen bu üç harfin Üçlü Ask Atesi, Üçlü Nur ve insanin gerçek suretini temsil ettigini açiklar. Elif ( a )Yaratan ( Hâlik ) Allah'tir. Lam ( Þ ) irfan isigi nurdur. Mim ( â ) de Hz. Muhammed (S.A.V.)'dir, ruhun nurudur. Sen kimsin? Sen Muhammed (S.A.V.)'sin. Içinde ne var? Nur, yani lam . Bu irfandir. Onun içinde ne var? Allah, yani sessiz elif . Bu üçü bir tek surette, bir tek bedende bir araya gelmistir. Bedende bir nur vardir, bu nurda da sir. Rabb, Yaratan ve insan arasindaki iliski budur. ( Questions of Life-Answers of Wisdom adli kitabin 264. sayfasindan alinmistir.)
28 harf Arapça'daki 28 harftir. Insan suretinin her bir kismi bu harflerden birisiyle temsil edilir. Insan kendisini temizlediginde insanda bu harfler nur suretine bürünerek ondan Ümmül Kur'an , yani Hz. Muhammed (S.A.V.)'e vahyedilen Kur'an'in sonsuz kaynagi görünür.
Her namazda okudugumuz sure Fatiha'dir. Burada insanin iç suretini gösterir. Toprak, ates, su ve hava olan bedenin dört unsurunun tam olarak anlasilmasini ve nefsini bilerek Rabbini bilmeyi ifade eder.
Bawa Muhaiyaddeen bir insanin günde 43242 defa nefes alip verdigini hesap eder. Bu yüzden bu hâlde bulunan insan her nefesinde ibadet etmis olur.
Bununla ilgili olarak kitabin sonundaki Ekler kismina bakiniz.
Ebu Cehil: Hz. Muhammed (S.A.V.)'in en azili düsmanlarindan biridir. Asil ismi Amir bin Misam'dir. Müslümanlar "Cehaletin Babasi" anlamina gelen Ebu Cehil ismini takmislardir.
Ikrima: Ebu Cehil'in oglu. Uzun yillar Hz. Muhammed (S.A.V.)'in düsmaniydi, sonra Islam'i kabul etti ve Hz. Peygamber (S.A.V.)'in sahabelerinden biri oldu.
Bawa Muhaiyaddeen 73 grup insandan söz eder. Bunlardan sadece 73. grup mükemmel, tam imana sahip gerçek insanlardan olusur. Geriye kalan 70 grup insanin Allah'a imani yoktur. Son iki grubun ise imani vardir, ama hâlâ dünya ve dünya zevklerine istekleri vardir. ( Islam and World Peace: Explanations of A Sufi adli kitabin 57. Sayfasindan alinmistir.)
